Λάρνακα Λαπήθου

Ayios_Demitrianos_001.jpg

Στους νότιους πρόποδες της βουνοκορφής του Πενταδαχτύλου, εκεί που αναβιώνει η πυκνή και ολοπράσινη βλάστηση, στα νοτιοανατολικά, μια βουνοκορφή που φέρει το όνομα «Κόρνος», που ο λαός μας την ονομάζει «Πάπα», γιατί μοιάζει με παπική τιάρα, και νοτιοδυτικά της Λαπήθου, από την άλλη πλευρά του βουνού, προς το βλέμμα της Λευκωσίας, λίγο πιο κάτω από τον χωματόδρομο που οδηγεί στην Βασίλεια στη Γομαρίστρα, και ένα χιλιόμετρο νότια από το μικρό χωριό Αγριδάκι, βρίσκεται ένα από τα πιο αξιόλογα χωριά της Κερύνειας. Μέσα στην άγρια βλάστηση, με μοναδικό φυσικό περιβάλλον, μπροστά στην πρόσοψη του μικρού δάσους Κορφή και του δάσους Λαπήθου - Καραβά, προβάλλεται στο ολοπράσινο τοπίο το όμορφο γραφικό χωριό, ο Λάρνακας Λαπήθου.

Το χωριό κατοικήθηκε από πολύ παλιά και μέχρι σήμερα διατηρεί το ίδιο όνομα. Ένα χωριό, που είναι γεμάτο από ιστορία, θρύλους και πολλές λαϊκές παραδόσεις, με πλούσια πολιτιστικά στοιχεία. Η εκδοχή για την ονομασία του χωριού, οφείλεται από το όνομα του, που έχει αρχαία προέλευση. Θεωρείται ότι σχετίζεται με το επίθετο «Ναρνάκιος», που προέρχεται από το «Λαρνάκιος», που το αρχικό γράμμα Λ μετετράπη σε Ν από αφομοίωση του με το «ν» της δεύτερης συλλαβής. Συνεπώς το επίθετο υποδήλωνε ότι ο θεός Ποσειδώνας λατρευόταν στον οικισμό Λάρνακας, από όπου και ο χαρακτηρισμός του ως Λαρνάκιος, όπως μαρτυρήτε από το όνομα Λάρνακας - γένους αρσενικό - σημαίνει βαθούλωμα ή κοιλότητα. Το δεύτερο συνθετικό της ονομασίας του χωριού είναι διευκρινιστικό και δηλώνει ότι βρίσκεται κοντά στη Λάπηθο και ότι δεν έχει καμιά σχέση με την πόλη της Λάρνακας, που πήρε το όνομα της από την λάρνακα - γένους θηλυκό - που σημαίνει νεκρική θήκη - τάφος - σαρκοφάγος, όπου οι αρχαίοι Έλληνες απόθεταν πολύτιμα πράγματα και ειδικότερα τα οστά ή την τέφρα του νεκρού, που όπου βρέθηκε η θήκη των λειψάνων του Αγίου Λαζάρου.

Μια επιγραφή που σώζεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο στη Λευκωσία μαρτυρεί την ύπαρξη πόλεως, που αναφέρει αρχιερέα και άλλους ιερείς του Ποσειδώνα του Ναρκανίκου, με το οποίο τιμάται ένας ευργέτης τους, ο Νουημήνιος Νουμηνίου. Αυτή η επιγραφή βρέθηκε κοντά στην περιοχή που είναι κτισμένη η εκκλησία του χωριού

Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την:
- Γεωργία
- Κτηνοτροφία
- Βιοτεχνία

Το χωριό με τους κατοίκους του έδωσε το παρόν του σε μια πολύπλευρη προσφορά σε όλους τους πρόσφατους αγώνες του έθνους μας:
- Α' και Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Κατά την Αγγλοκρατία, στον επικκό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. το 1955 - 1959.
- Τουρκοκρατία του 1963.
- Τουρκική εισβολή του Ιουλίου του 1974.

Στον επικό της Ε.Ο.Κ.Α. το χωριό είχε παίξει μεγάλη σημασία, γιατί έγινε γενέτειρα του ηρωομάρτυρα της αγχόνης, του Στέλιου Μαυρομμάτη, που στα 23 του χρόνια έδωσε τη ζωή του για λίπασμα της Λευτεριάς.

Όταν τελείωσε το σχολείο, έγινε υπάλληλος στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Μαζί με τον εξάδελφο του, τον άλλο ηρωομάρτυρα της αγχόνης, ο ήρωας ποιητής Ευαγόρας Παλληκαρίδης, που ο πατέρας του, Μιλτιάδης Παλληκαρίδης ήταν γεννημένος εντός του Λάρνακα Λαπήθου, έλαβαν μέρος στον επικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. Ο Μαυρομμάτης καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία ότι πυροβόλησαν στην οδό Αγίου Παύλου στη Λευκωσία τον σμηνία Νόρμαν Άφρεντ Κίτσεν και τον αεροπόρο Λώρενς Λείθ, στις 15 Μαρτίου 1956. Εκτελέστηκε  στις 21 Σεπτεμβρίου 1956, μαζί με τους Ανδρεά Παναγίδη και Μιχαήλ Κουτσόφτα στην αγχόνη.

Την παραμονή του απαγχονισμού του έγραφε: «Θέλω να ξέρετε πως ο γιος σας πέθανε με το χαμόγελο στα χείλη, γιατί κράτησε μέχρι το τέλος τον ιερό όρκο που έδωσε, να θυσιαστεί για την ελευθερία της Κύπρου».

Η εκκλησία του χωριού, βρίσκεται στην ίδια τοποθεσία που οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα από τα κοιμητήρια της Λαπήθου, η οποία εκτεινόταν από την ανατολική περιοχή του Καραβά μέχρι τη Βασίλεια, κατά τα Αρχαϊκά - Κυπροκλασσικά χρόνια.

Στέκεται επιβλητικά, περίπου προς το κέντρο του χωριού, και είναι αφιερωμένη προς τον Άγιο Δημητριανό, Επίσκοπο Χύτρων. Την ομώνυμη εκκλησία του Αγίου Δημητριανού ανοικοδομήθηκε το 1985.

Την εκκλησία την βαφτισε - «μυρώσε» - η Αικατερίνη Λευτέρη Κουρουγιάνη Σταυρινού, και τιμούν τον Άγιο στις 6 Νοεμβρίου, όπου είναι και η ομώνυμη γιορτή του.

Δυτικά του χωριού, μέσα στο πράσινο, βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγιάς των Καθάρων ή της Παναγιάς της Κθαριώτησας, που είναι θρησκευτικό κέντρο της περιοχής.

Το μοναστήρι ήταν σταυροπηγιακό. Η ιστορία του μοναστηριού αυτού μας είναι πραγματικά άγνωστη, έτσι δεν ξέρουμε πότε κτίσθηκε το μοναστήρι αυτό. Υπάρχουν όμως μαρτυρίες, που μας πείθουν πως το μοναστήρι κτίσθηκε από φυγάδες μοναχούς από την Κωνσταντινούπολη ή άλλη περιοχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, που ήλθαν στην Κύπρο στα χρόνια της Εικονομαχίας, κατά τον 8ο αιώνα.

Το μοναστήρι της Παναγιάς υπήρξε ένα πλούσιο μοναστήρι, που είχε τεράστια κτηματική περιουσία, άφθονο νερό, από πηγή στο μοναστήρι και μάντρες που εκτρέφονταν τα πρόβατα και τα γίδια.

Η εκδοχή για το όνομα της μονής οφείλεται από την εικόνα, η οποία ευρίσκεται εκεί, και θεραπεύει του φλογισμένους οφθαλμούς.

Ο ιερός ναός είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Μεγαλόχαρης Παναγίας. Αποτελείται από Καθολικό - μονόκλιτη Βασιλική - σε βυζαντινό ρυθμό.


Η εικόνα της Παναγίας ήταν πάντα σκεπασμένη με ντύμα, που παρείχε προστασία και διατήρηση της εικόνας, που θεωρείτο μεγάλης αξίας. Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, την έφερε στην Κύπρο η Αγία Ελένη.

Γύρω από την ιερά μονή, στα αντολικά και στα βόρεια, υπάρχουν κτισμένοι οι «νοτάες» - τα κελλιά των μοναχών - με τις χαρακτηριστικές κυπριακές καμάρες. Πιο πίσω βρίσκονται οι μάντρες των ζώων, ο αχυρώνας, η οικία του βοσκού και η δεξαμενή με το νερό, που χρησίμευε για τα ζώα και για τα περβόλια της Παναγίας.

Στα νότια και στα νοτιοανατολικά της μονής, κάτω από το λόφο, συναντάς το αγίασμα της Παναγίας, που το οποίο ανάβλυζε μέσα από την γη. Το αγίασμα αυτό είναι θαυματουργό, γιατί σύμφωνα με την τοπική παράδοση, έκανε θαύματα γιατρεύοντας τους τυφλούς και τους κουφάλαλους.

Λίγο πιο ψηλά, σ' ένα οροπέδιο βρισκόταν το «αλώνι της Παναγίας», όπου σε εποχές ανομβρίας γινόταν παράκληση στην Παναγία για να βρέξει. Συγκεκριμένη μέρα ήταν στις 21 Νοεμβρίου, που ήταν και η γιορτή της. Από το πρωί ξεκινούσε η δοξολογία της, και ακολούθως η λιτάνευση της, γύρω από την μονή μέχρι το αλώνι της, που εκεί γινόταν μια διαρκής στάση. Οι πατέρες της μονής κρατούσαν την εικόνα, και μαζί με το κόσμο που τους ακολουθούσε, γονατούσαν και προσεύχονταν προς την Παναγία. Πάντα πριν το απόγευμα οι προσευχές και οι παρακλήσεις τους μετατρέπονταν σε άφθονη βροχή. Πολλά είναι τα θαύματα της Παναγίας, που αναφέρονται από τους κατοίκους του χωριού, αλλά και από τις γύρω περιοχές.

Ο Λάρνακας Λαπήθου σήμερα δεν είναι ποια ο ίδιος...
- Οι τούρκοι το μετονόμασαν «Kaza», που σημαίνει καρυδιά.
- Βρίσκεται σε πραγματικά άθλια κατάσταση, γιατί δεν ενδιαφέρετε κανένας για τα προβλήματα που έχει σήμερα...
- Το μοναστήρι παραμένει αλειτούργητο και ερειπωμένο...
- Η εκκλησία του χωριού χρησιμοποιήτε ως τζαμί.

Έτσι λοιπόν, αυτό το πλούσιο και ανεπτυγμένο χωριό από παραδόσεις και ιστορία, βρίσκεται βουτηγμένο στα προβλήματα και στην αδιαφορία από τις τουρκικές δυνάμεις κατοχής, περιμένοντας τους κατοίκους του να επιστρέψουν πίσω για την ελευθέρια...

Το Κοινοτικό Συμβούλιο του χωριού προ προέκυψε από τις πρώτες εκλογές κατεχόμενων χωριών που έγιναν τον Δεκέμβριο του 2006 είναι το πιο κάτω:

1. Κώστας Μαυρομμάτης, Κοινοτάρχης
2. Διγενής Δικωμίτης, Αν. Κοινοτάρχης
3. Στέλιος Χατζηστυλλής, Μέλος
4. Στέλιος Ελευθερίου, Μέλος
5. Ανδρέας Παπανικολάου (Κώστα), Μέλος.

cheap wedding dresses | wedding dresses online | custom made wedding dresses | a-line wedding dresses